دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی
ارزیابی ارتباط الگوهای فرزند پروری با سلامت روانی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان
(داﻧﺶ آﻣﻮزان ﭘﺴﺮ ﭘﺎﻳﻪ اول دﺑﻴﺮﺳﺘﺎن منطقه ﺑﻮﺳﺘﺎن و ﮔﻠﺴﺘﺎن اﺳﺘﺎن ﺗﻬﺮان)
*** پرسشنامه های پایان نامه بصورت رایگان ضمیمه شدند.
چکیده:
پایان نامه حاضر به بررسی رابطه سبک های فرزند پروری و سلامت روانی و پیشرفت تحصیلی را در دانش آموزان پسر پایه اول دبیرستان در منطقه بوستان و گلستان استان تهران صورت گرفته است .نمونه مورد مطالع372 نفر دانش آموز همراه با پدرانشان می باشدکه بطور تصادفی انتخاب شده انددر این تحقیق برای جمع اوری دادها ازپرسشنامه سبک های فرزند پروری بامریند وپرسشنامه سلامت عمومی استفاده شده است .نتایج پژوهش به طور کلی نشان داد که دانش آموزانی که والدین آنها سبک فرزند پروری قاطع و اطمینان بخشی دارا بودند از سلامت روانی و پیشرفت تحصیلی بهتری بر خوردار بودند و دانش آموزانی که والدین آنها دارای سبک فرزند پروری مستبدانه و سهل انگارانه بودند از سلامت روانی و پیشرفت تحصیلی کمتری نسبت به فرزندان والدینی که سبک قاطع و اطمینان بخشی داشتند.
کلید واژه ها:
سلامت روانی
پیشرفت تحصیلی
سبک های فرزندروری
11-1- بیان مساله
سبک های فرزند پروری[1] به عنوان مجموعه ای از نگرش ها نسبت به کودک در نظر گرفته می شود که منجربه ایجاد جو هیجانی می گردد که رفتارهای والدین در آن جو بروز می کند این رفتار ها در برگیرند ه ی هم رفتار های مشخص (رفتارهایی که در جهت هدف والدین است) که از طریق آن رفتارها،والدین به وظایف والدین شان عمل می کنندوهم رفتارهای غیر مرتبط با هدف والدینی مانند ژست ها ، تغییر درتن صدا یا بیان هیجان های غیرارادی می باشند.(دارلنیگ[2] ،1993به نقل از اسلمی،1385(
محققان برای توصیف سبک های فرزند پروری از ابعادی استفاده کرده اند. سیموند (1939[3]( این ابعاد را پذیرش- طرد و مسلط-مطیع دانسته است. بالدوین[4](1995)گرمی هیجانی-خصومت هیجانی و بریدگی-درگیر شدن می داند. شفر (1959[5](1)عشق- خصومت و اختیار- کنترل دانسته است(اسلمی،1385)
بسیاری از محققان ویژگی عمومی رفتار والدین-کودک را درسه بند تعریف نموده اند:بوش[6]، ریتر([7]1987): اشتنبرگ، المن[8]، مونتز([9] 1991؛ به نقل از برنت،[10]1992) این ابعاد عباتند از الف:گرمی[11]: والدین با محبت به نیازها و علاقه های کودکان خود بیش از نادیده انگاشتن و محروم کردن به او پاسخ می دهند.(مک کوبی،1984به نقل از دوایری،2008)ب: نظارت و کنترل[12] : والدین دارای این بعد مایلند از نزدیک برکودکان خود نظارت داتشه باشند و معیارهای قاطعی داشته و از فرزندان انتظار دارند که به آنها عمل کنند(بامریند[13]، مارتین[14] 1983، به نقل از دوایری[15]،2008)ج: بعد در گیر[16]بودن: والدین دارای این بعد قادرند نگرش ها و رفتارکودکان خود را توصیف کرده واز لحاظ نگرشی کودک محورند(مک کوبی ومارتین،1983)باتوجه به ابعاد رفتاری ((گرمی وکنترل))بامریند سه نوع الگوی رفتاری والدین را ارائه نموده: الف: الگوی رفتاری قاطع و اطمینان بخش[17]، ب: الگوی رفتاری مستبد[18]،ج: الگوی رفتاری سهل گیر[19] :والدین دارای الگوی رفتاری قاطع واطمینان بخش در امر تربیت کودکان خود کنترل وگرمی زیاد؛ والدین مستبد،کنترل زیاد و گرمی کم و والدین سهل گیر، کنترل کم وگرمی زیاد اعمال می نمایند.(برنت، 1992به نقل از دوایری،2008)
کودکان والدین قاطع و اطمینان بخش در مقایسه با والدین کودکان دارای والدین مستبد، متکی به خود بوده واعتماد به نفس زیادی دارند، همچنین دارای روحیه ای مستقل و احساس مسئولیت پذیری بوده و در برخورد با مشکلات عملی، تحصیلی و ذهنی انعطاف پذیر هستند.فرزندان والدین مستبد نمی توانند به تنهایی کاری انجام دهند و دارای عزت نفس پایین هستند.ذهن کنجکاو ندارند و در مشکلات تحصیلی انعطاف پذیری کمتری دارند.(کانجر[20]و پیترسون[21]، 1984به نقل ازاسفندیاری،1374)
پژوهش های انجام شده،نشان می دهد که هر کدام از شیوه ها،آثار و نتایج و پیامدهای خاصی را به دنبال دارد. چن[22] و همکاران(2000 ) در تحقیقی به بررسی تأثیر گرمی و کنترل و سهل گیری بر سازگاری رشد اجتماعی و پیشرفت تحصیلی در میان دانش آموزان چینی پرداخته اند و به این نتیجه رسیده اند که سبک های فرزند پروری تأثیرات متفاوتی به دنبال دارد. گرمی والدین بطور معنا داری پیشرفت تحصیلی را پیش بینی می کند.پارک[23] و باور[24](2000) در پژوهش هایی که در طی دو سال انجام داداند به این نتیجه رسیدند که درگیری و پذیرش والدین با پیشرفت تحصیلی بالای دانش آموزان رابطه مثبتی دارند.(دوایری،2008)
سازمان بهداشت جهانی[25](2004)سلامت را به عنوان ((حالتی از بهزیستی کامل جسمی،ذهنی،اجتمای و نه صرفأ غیاب بیماری)) تعریف می کند این سازمان سلامت روانی را به عنوان ((حالتی از بهزیستی که در آن فرد توانایی های خود را می شناسد و می تواند با فشارهای روانی بهنجار زندگی کنار آید، می تواند به نحو مؤثری کار کند و قادر است برای اجتماع مفید باشد)) تعریف می کند(کیز[26]،2003)
درهمین راستا کیز با این اعتقاد که پژوهشگران تا به حال برداشتی جامع دربارة سلامت روانی ارائه ندادند.بر اساس این مدل سلامت روانی کامل زمانی به وجود میآید که علاوه برعدم ابتلای بیماری روانی اخیر ، فرد از سطوح بالای بهزیستی ششصی یعنی بهزیستی هیجانی و روانشناختی و اجتماعی برخوردار باشد.موضوع سلامت روانی دانش آموزان یک مسأله حیاتی است که امروزه چالش های اساسی را برانگیخته است(کادسیون[27] و اسنایدر[28]،2004).در سالهای اخیر گزارشات بسیاری در بارة افسردگی،سوء مصرف مواد و افت تحصیلی در میان دانش آموزان و دانشجویان جهان دیده میشود(ادلین،[29]2000) . شیوع بیماریهای روانی در بین دانشجویان یکی از 5 موضوع مهمی است که دانش آموزان در کشورهای مختلف با آن روبرو هست .(اسلمی،1385).
پیشرفت تحصیلی دانش آموزان یکی از شاخص های مهم در ارزیابی آموزش و پرورش است به تمام کوششها و کنش های این نظام در واقع جامه عمل می پوشاند.سیف(1365)پیشرفت تحصیلی را مقدار یادگیری آموزشگاهی فردمی داند به صورتی که توسط آزمونهای مختلف درسی سنجیده می شود .منصور و همکاران(1374) این اصطلاح را به معنای موفقیت می داند و برای تعیین پیشرفت تحصیلی به کار می رود. از تست های حساب و دیکته و غیره نتیجه می شود.پیشرفت تحصیلی و عوامل مؤثر بر آن سالهاست که مورد توجه متخصصان آموزش و پرورش قرار گرفته است.میزان پیشرفت تحصیلی شاخص موفقیت در فعالیتهای علمی و آموزشگاهی است.در این راستا نظریه پردازان روانشناسی تربیتی بدنبال انجام پژوهشهای متعددی برای بررسی همه جانبه پیشرفت تحصیلی می باشند.تحقیقات تجربی بر عوامل درون فردی و محیطی که پیشرفت تحصیلی را پیش بینی می کنند،تمرکز یافته اند شد،پژوهش حاضر در صدد است رابطه بین سبک های فرزند پروری والدین و سلامت روانی دانش آموزان را با پیشرفت تحصیلی آنان بررسی نماید.
[25] .World Health Org anization
فهرست مطالب
چکیده 6
11-1- مقدمه 7
2-1- بیان مسأله: 7
3-1-ضرورت و اهمیت پژوهش 12
4-1-اهداف پژوهش: 12
6-1-تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرها: 13
متغیرهای پژوهشی: 15
فصل دوم 16
1-1-2-تاریخچه سبک های فرزندپروری: 17
2-1-2 سبک های فرزندپروری: 17
2-1-3- ابعاد سبکهای فرزندپروری: 18
2-1-4-دیدگاه های نظری در باره سبک های فرزند پروری 19
2-1-4-1--شیوه مستبدانه: 20
2-1-4-2-شیوه آسان گیر(سهل انگارانه) 22
-3-1-4-2- سبک های رفتاری قاطع و اطمینان بخش 23
2-1-6- الگوی شفر: 31
2-1-7-الگوی وینترباتوم 32
2-1-7-1-بعد استقلالآموزی: 32
2-1-7-2-بعد تسلطآموزی: 33
2-1-7-3-بعدمراقبتآموزی: 33
2-1-8- نظریه اریکسون: 33
2-9- عوامل تاثیرگذار بر شیوههای فرزندپروری: 34
2-1-9-1--شخصیت، انتظارات و اعتقادات والدین: 35
2-1-9-2-خصوصیات فرزندان (خصوصیات شخصیتی و تواناییهای شناختی): 35
2-1-9-3-زمینه اجتماعی(رابطه زناشویی وتجارب شغلی والدین) 35
2-1-10-وضعیت اقتصادی، اجتماعی – فرهنگی و تاثیر آن بر سبکهای فرزندپروری در والدین: 38
2-1-11- بافت فرهنگی خانواده و شیوههای فرزندپروری: 40
2-1-12 انتظارات والدین نوجوان 42
2-1-13 والدین و خانواده و تاثیر آن در رفتار کودک 43
2-1-14-شکلهای موثر کنترل والدین : 44
2-1-15-شکلهای غیرموثر والدین: 46
2-2تعریف سلامت: 46
2-2-1سلامت روان: 47
2-2-2-ابعاد سلامت: 48
2-2-2-1-سلامت جسمی: 48
1-2-2-2-سلامت روانی 49
2-2-3-سلامت معنوی: 49
2-2-2-4-سلامت اجتماعی: 49
2-2-2-5-سلامت هوشی: 50
2-2-2-6-سلامت محیطی: 50
2-2-2-7-سلامت روانی 51
2-2-3-سلامت روانی چیست؟ 51
2-2-4 مفهوم سلامت روانی و نظریههای مربوط به آن 54
4-4-ت) مفهوم سلامت روانی در نظریههای هستیگرایی 63
5-4 ث) مفهوم سلامت روانی در نظریات گشتالت 63
4-5-ج) مفهوم سلامت روانی در نظریات ارگانیسمی 64
6-4-چ)مفهوم سلامت روان در نظریههای شناختی 65
2-2-5-افراد سالم از نظر روانی 67
2-2-6-اهمیت سلامت روانی: 68
6-1-الف: عوامل زیستی: 70
6-2-ب: عوامل عاطفی و روانی: 70
6-3-ج: عوامل اجتماعی: 70
2-3-پیشرفت تحصیلی 72
2-3-1-عوامل موثر بر پیشرفت تحصیلی دانشآموزان 74
2-3-1-1-عوامل فردی موثر بر پیشرفت تحصیلی 75
الف1-1-)هوش 76
ب 1-2- جنس 76
-ج 1-3-سلامت جسمی دانش آموزان 77
د-1-4- آمادگی و آموخته های قبلی 77
2-3-1-2-ویژگیهای ورودی عاطفی و انگیزش یادگیری 78
2-3-1-3-خصوصیات روانی وعاطفی دانش آموزان 80
2-3-1-4-عوامل آموزشی موثر بر پیشرفت تحصیلی 80
ب-آزمایشگاه 82
ج-کتب و مواد آموزشی 83
د-شرایط فیزیکی کلاس درس 84
2-3-1-5--عوامل انسانی- آموزشگاهی موثر بر پیشرفت تحصیلی 84
الف- 1-5--) معلم 85
ب- 5-2-روش تدریس معلم 86
ج- 5-3-روش تدریس فعال 87
هـ - 5-5-مدت زمان یادگیری در مدرسه و منزل 88
و-5-6) تکلیف درسی 89
ز- 5-7)مدیر مدرسه 90
تحقیقات انجام شده در ایران 90
تحقیقات خارجی: 93
جمعبندی: 99
فصل سوم 101
3-1 طرح تحقیق 102
3-2 جامعه مورد مطالعه، 102
3-3 حجم نمونه و روش نمونهگیری 102
3-4 معرفی ابزار پژوهش: 103
3-5- روش گردآوری اطلاعات (روش اجرا) 108
3-6- روشهای تجزیه و تحلیل دادهها 109
فصل چهارم 110
4-1 111
4-2 اطلاعات توصیفی 111
4-3 یافته های مربوط به سولات پژوهش 118
4-3-1 سوال اول پژوهش: آیا بین سبک فرزند پروری سهل گیر و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رابطه معناداری وجود دارد؟ 118
4-3-2 سوال دوم پژوهش: آیا بین سبک فرزند پروری استبدادی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رابطه معناداری وجود دارد؟ 119
4-3-3 سوال سوم پژوهش: آیا بین سبک فرزند پروری قاطع و اطمینان بخش و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رابطه معناداری وجود دارد؟ 120
4-3-4 پیش بینی نمرات میانگین پیشرفت تحصیلی دانش آموزان از سبک های فرزند پروری: 121
4-3-5 سوال چهارم پژوهش: آیا بین سبک فرزند پروری سهل گیر و عدم سلامت عمومی دانش آموزان رابطه معناداری وجود دارد؟ 123
4-3-6 سوال پنجم پژوهش: آیا بین سبک فرزند پروری استبدادی و عدم سلامت عمومی دانش آموزان رابطه معناداری وجود دارد؟ 124
4-3-7 سوال ششم پژوهش: آیا بین سبک فرزند پروری قاطع و اطمینان بخش و عدم سلامت عمومی دانش آموزان رابطه معناداری وجود دارد؟ 125
4-3-8 پیش بینی نمرات عدم سلامت روان بر اساس سبک های فرزند پروری 126
4-3-8 پیش بینی نمرات میانگین پیشرفت تحصیلی دانش آموزان از طریق سلامت عمومی: 129
فصل 5 130
نتیجهگیری 131
الف – بحث در مورد سوال اول تحقیق 131
ب- بحث در مورد سوال دوم تحقیق 133
ج- بحث در مورد سوال سوم تحقیق 134
محدودیتها: 136
پیشنهادها 136
منابع ماخذ 152
